Jak pokazują międzynarodowe badania, ból głowy, to jedna z najczęstszych przyczyn konsultacji neurologicznych. Zgodnie z danymi statystycznymi, częste i nawracające bóle głowy mogą dotyczyć nawet 20% dorosłych osób. Mimo tak nieciekawej, a znanej od lat statystyki, według opinii Światowej Organizacji Zdrowia jest to nadal obszar medycyny o niewystarczającym poziomie leczenia, wymagający zarówno pogłębionych badań klinicznych, jak i uświadamiania pacjentów o przyczynach i możliwościach leczenia.

International Headache Society w 2004 roku wyróżniło ponad 80 rodzajów bólów głowy. Spośród nich zdecydowanie jednym z częściej występujących (około 46%) są bóle głowy typu napięciowego. Dość powszechnie występują one u dzieci, ale najbardziej narażoną na nie grupą społeczną są osoby między 30 a 40 rokiem życia, w szczególności z wyższym wykształceniem.

Napięciowy ból głowy występuje najczęściej obustronnie, obejmując znaczną część głowy od potylicy, aż do okolic czoła. Opisywany jest jako głęboki i tępy, choć nie o najwyższym natężeniu. Odczuwane jest też wyraźne napięcie i zwykle także promieniowanie do mięśni szyi. Nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięki nie są typowe dla tego rodzaju zespołu chorobowego. Ból początkowo nie jest intensywny, może jednak narastać z czasem, niekiedy aż do poziomu bólu migrenowego.

Z uwagi na powszechność występowania tych dolegliwości w społeczeństwie oraz nierzadko ich chroniczny charakter, napięciowe bóle głowy są trzykrotnie częstszą przyczyną nieobecności w pracy niż migreny.

Przyczyny

Najczęstszą i najważniejszą przyczyną występowania napięciowego bólu głowy jest stres. Tempo współczesnego życia, ogromne oczekiwania i ambicje powodują, że bierzemy na siebie nadmiar pracy i obowiązków. Chroniczny stres i nasilenie emocji stały się naszą codziennością. Jedną z reakcji organizmu na stres jest, podobnie jak u zwierząt, napięcie mięśni, zwłaszcza karku, szyi, głowy, szczęk. Tyle, że w świecie zwierząt konfrontacja i stres ma charakter epizodyczny i krótkotrwały – np. kot na widok psa najeży się, spinając wszystkie mięśnie, szykując się do walki lub ucieczki, ale trwa to tylko chwilę – niedługo później zwinie się w kłębek i pójdzie spać. U ludzi natomiast bardzo duża już część społeczeństwa żyje w takim stanie podwyższonej gotowości do walki codziennie przez kilka, a nawet kilkanaście godzin, co nie pozostaje obojętne dla naszego zdrowia.

Dlatego też osobowość, temperament i sposób życia przekładają się bezpośrednio na podatność do pojawiania się epizodów napięciowego bólu głowy tak, jak i wielu innych dolegliwości, wynikających z długotrwałego nadmiernego napięcia mięśniowego, spowodowanego stresem.

Napięciowy ból głowy - leczenie masażem

Leczenie

Podwyższone napięcie mięśni w rejonie głowy i szyi, odgrywa kluczową rolę w powstawaniu napięciowego bólu głowy. Stąd też najistotniejsze w leczeniu będzie spowodowanie rozluźnienia odpowiednich mięśni poprzez farmakologię, odpowiednie ćwiczenia, masaże i w razie potrzeby także elektrostymulację.

Doraźne leczenie farmakologiczne polega na podawaniu niesteroidowych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz leków zmniejszające wzmożone napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych. Z uwagi na to, że praprzyczyna opisywanych stanów chorobowych leży w psychice, w przypadku bólu przewlekłego lekarz może przepisać antydepresanty i leki przeciwlękowe.

Masaż leczniczy stosowany przy dolegliwościach napięciowego bólu głowy jest zwykle dość intensywny, skupia się naturalnie na okolicach podpotylicznych głowy, szui, karku i ramion. Może być odczuwany jako niezbyt przyjemny, zwłaszcza przy pierwszych zabiegach, na początku terapii. Przy masażu szczególnie ważne i przydatne będą techniki punktów spustowych. Punkt spustowy jest to nadwrażliwy na ucisk, zgrubiały fragment włókien mięśnia szkieletowego lub przynależnej do niego powięzi. Punkty spustowe występują w przykurczonych, a przez to stosunkowo łatwo wyczuwalnych palpacyjnie, pęczkach włókien mięśniowych. Miejsca te pozostają w permanentnym skurczu, w odróżnieniu od pozostałych partii mięśnia, które aktywują się standardowo tylko w momencie pobudzenia impulsem nerwowym.

Taki patologiczny stan włókien mięśniowych powoduje szereg niekorzystnych następstw. Punkty spustowe zaburzają pracę mięśni, powodując ich sztywność czy ograniczenie zakresu ruchów w stawach. Okolica umiejscowienia zmian jest nadwrażliwa uciskowo, powodując pojawienie się bólu w trakcie nawet lekkiego ucisku. Ponadto zdarza się, że ból może pojawić się w całkowicie innym miejscu – jest to tak zwany ból rzutowany. Na przykład występowanie punktów spustowych w górnej części mięśnia czworobocznego grzbietu daje często ból rzutowany w rejonie skroni, żuchwy czy oczodołu. Zjawisko to nie jest jeszcze do końca naukowo wyjaśnione.

Wykwalifikowany masażysta z odpowiednio dużym doświadczeniem jest w stanie znaleźć takie zmienione miejsca i poprzez odpowiednie  techniki uciskowe i ruchy spowodować uwolnienie się od bólu i poprawić zaburzoną pracę mięśni.

Warto wspomnieć, że w miarę możliwości należy unikać drażnienia punktów spustowych bez potrzeby, nie jest więc zalecane, aby samemu wyszukiwać takie miejsca, bez posiadania odpowiednich kwalifikacji.

Terapia napięciowego bólu głowy powinna trwać przynajmniej przez miesiąc. Odczuwalna poprawa może nastąpić dopiero po kilku zabiegach. Początkowo masaże można stosować nawet codziennie, a po złagodzeniu objawów optymalną częstotliwością będzie stosowanie zabiegów 2-3 razy w tygodniu. Ponieważ czynnik stresu jest najczęściej pierwszoplanową przyczyną dolegliwości warto już od 3-4 masażu, kiedy zaobserwujemy pierwsze oznaki zmniejszenia napięcia mięśniowego, zacząć włączać do kuracji także elementy masażu relaksacyjnego.

Po około 2 tygodniach, a jeśli jest to możliwe, nawet wcześniej, kiedy największy ból zostanie opanowany, wskazane jest rozpoczęcie ćwiczeń rozluźniających okolice szyi, karku i ramion. Będą miały one duży wpływ zapobiegawczy przed nawrotami choroby.

Należy być świadomym, że bez zmiany trybu życia i włączenia na stałe profilaktyki w postaci ćwiczeń ruchowych, leczenie farmakologiczne i masażami może dać skutki tylko chwilowe.

Umiarkowany, regularny wysiłek fizyczny, specjalnie dobrane ćwiczenia rozluźniające i rozciągające wspomogą organizm i pozwolą uniknąć w przyszłości nawrotów przykrych dolegliwości.


Podziel się